Batı edebiyatının en önemli klasiklerindendir. Flaubert'in şaheseridir. Eser, romantik, hayalci ve mantıktan çok duyguları ile hareket eden bir kadının başından geçenleri ele alır. Bu bakımdan, Romantizme bir tepki özelliği de taşımaktadır. Gustave Flaubert'ın Madam Bovary adlı romanı, tasvirleri ve realist gözlemleri, kurgulanış tekniğiyle batı edebiyatının en güzel şaheserlerinden biridir.
Madam Bovary Özeti:
19. asrın ikinci yarısıdır. Charles Bovary, Rouen'de eğitim görmektedir. Okulunu ailesinin sayesinde bitiren Charles, doktor olur. Tostes adlı küçük bir kasabada mesleğini sürdürmeye başlar. Charles, hırslı ve idealist bir insan değildir. Elindekiyle mutlu olan bir kişidir. Annesi, onun başarılı olması için çaba sarf eden, onu yöneten bir kadındır. Annesi, bu pek yetenekli olmayan oğlunu dul bir kadınla evlendirir. Dul eşi ile mutlu olamayan Charles bu hayata yine de katlanır.
... (Devam)
Sık sık gittiğim kahve, sapa bir yerde idi. Mevsim kış olduğu için, bahar ve yaz akşamları pek sevimli olan bahçesinde değil, içeride oturuyorduk.
Evimden çıkınca ortalığın sessizliğini, bu sessizliğe lapa lapa kar yağdığını görmüş, yürümek hevesine kapılmıştım.. Geldiğim de fazla kalabalık olmayan kahveye, sonraları tek tük birkaç kişiden başka gelen olmadı..Bense bazen buğusunu sildiğim camdan, dışarı bahçeye bakıyor, bazen oyun oynayanların seslerine kulak kabartıyordum. Aradan ne kadar zaman geçti farkında değildim.. Saate baktım, on buçuk olmuştu. Kahveci, saat bire kadar açık olduğunu söyleyince rahatlayıp bir çay daha söyledim.
Tam bu sırada içeriye birisi daha girdi. O gelmeden evvel konuşmalar oluyorken, bütün sesler birdenbire kesildi. Genç a-dama baktım, bir sandalyenin üzerine oturmuş, önüne bakıyordu..
Kahvedeki sessizlik gitgide uzuyordu.. Bu sırada kahvenin kapıs... (Devam)
Halit Ziya Uşaklıgil; "Mai ve Siyah" romanıyla Edebiyat-i Cedide'nin şair idealini, o zamanki basın ve sanat dünyamızı yansıtmaya çalışır. Mai ve Siyah romanının kahramanı Ahmet Cemil'le birlikte, o dönemin edebiyat alemine girer; eski yeni kavgalarını, özelliklerle çekişmeleri, hayallerle günlük yasayışları, aşırı duygusalIıklarla karamsar ruh çözümlemelerini artistik anlatımın büyülü atmosferinde yaşarız. Ahmet Cemil Mekteb-i Mülkiye'nin son sınıfına geçeceği yıl babasını kaybeder. Şiire düşkündür. Fransızcayı iyi bilir. Annesiyle kız kardeşini geçindirmek için çalışmak zorunda kalır. Edebiyatımıza yeni bir yön verebilmekten başka bir tutkusu yoktur. Tepebaşı Bahçesi'nde edebiyatçı arkadaşlarıyla otururken, uzaktan mavi elmas yağmurunu andıran yıldızlara karşı, Ahmet Cemil geleceğin büyük bir şairi olacağını, zengin bir ailenin çocuğu olan okul arkadaşı Hüseyin Nazmi'nin kız kardeşi Lamia'... (Devam)
Bir gazete yazısıdır. Fıkradan farkı, anlatılanların belli bir kanıta dayandırılmasıdır. Okuyucuyu bilgilendirmek ve bir gerçeği savunmak İçin yazılır. Sanat, bilim, siyaset, spor gibi türlü konuları işler. Makalede ispat ve iddia vardır. (Devam)
Mâni sözcüğünün "mana" kelimesinden türediği görüşleri vardır. Maniler dört dizeden oluşan, genellikle yedili hece ölçüsünde, aaxa şeklinde kafiyeli manzum bir edebiyat türüdür. Ülkemizin bir çok yöresinde, eğlence günlerinde, düğünlerde, bayram vb. anlarda hemen bir mani söylenir. Daha önceden öğrendiği, bir kültürel miras olarak koruduğu bu mâni, hemen herkes tarafından kolayca anlaşılır. Dili sade ve akıcıdır; içinde halkın anlamayacağı yabancı kökenli kelimeler yoktur. Manilerde üçüncü dizenin uyak bakımından bağımsız olması mani yakıcıya kolaylık sağlar. İlk iki dize giriş niteliğindedir. Dörtlüğün anlam yükünü üçüncü ve dördüncü mısralar taşır. En güzel maniler ilk dizesiyle son dizesi arasında gizli bir mana kurabilen mânilerdir. Böylece iç dünya ile dış âlem kaynaştırılabilir. (Devam)
Masal; nesirle söylenmiş, dinsel ve büyülü inanışlardan ve törelerden bağımsız, tamamıyla hayal ürünü, gerçekle ilgisiz ve anlattıklarında inandırmak iddası olmayan kısa bîr anlatı diye tanımlanır. (Pertev Naili Boratav) Düzyazı türlerinde söylenmiş, dinsel ve büyüsel inançlardan ve törelerden bağımsız, bütünüyle düş ürünü olan, gerçeklerle ilgisi bulunmayan, olağanüstü kişi olay ve motiflerle bezenmiş kısa, bir çoğu anonim anlatı türüdür. Masalların en önemli özelliği; üslup ve anlatım bakımından sade olmalarıdır, hayvan masalları buna bir örnektir. (Devam)
Mecaz Anlam: Sözcüğün kendi anlamı dışında yeni bir anlam İçin kullanılmasıdır.
Yeniliklere açık bir kişidir, (yenilikçi)
"tutmak" sözcüğünü üç farklı cümlede anlamca inceleyelim
Bu çantayı tut. (kavramak) Derede balık tuttuk, (yakaladık) Dilini tutmayı bilmiyorsun, (zaptetmek)
NOT: Gerçek anlamda kullanılan bir sözcüğün yerine başka bir sözcük ' eşanlamlısı dışında ' getirilemez. Mecaz anlamda kullanılan sözcüğü İse başka sözcükler karşılayabilir.
İstiklal Marşı'mız. Her dinlediğimizde tüylerimizi diken diken eden, geçmişte yaşadığımız o acı günleri, birer hayal perdesi gibi gözlerimizin önünden resmigeçit yaptıran duygular manzumesi.. İstiklal Marşımız..Aziz ecdadımızın kanıyla, canıyla, dişiyle, tırnağıyla vermiş olduğu kurtuluş savaşımızın muhteşem hatırası.. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra elimizde kalan son vatan parçası Anadolu, düşmanlar tarafından İşgal edilmiş, ezan sesleri susmuştu. Türk milleti tarihinin en karanlık günlerini yaşıyordu. Türk ordusu milleti ile bütünleşerek dört koldan yurdumuza saldıran düşmanlara karşı bîr ölüm-kalım savaşma girişti. İstiklal Marşı, Türk milletinin yürüttüğü bu kahramanca mücadeleyi dile getirmek, ordumuzun manevi gücünü yükseltmek amacıyla yazıldı. Milli şairimiz Mehmet Akif ERSOY tarafından yazılan istiklal Marşı, 12 Mart 1921 tarihinde Tür... (Devam)
1873 yılında dünyaya gelen Mehmet Akifin hayatının çocukluk yılları İstanbul'da geçti. Babası, Fatih Camii medrese hocalarından Arnavut asıllı İpekli Tahir Efendi'dir. Mehmet Akif Ersoy, orta öğrenimini Fatih Merkez Rüştiyesi'nde ve Mekteb-i Mülkiye İdadisi'nde gördü. Bu arada Fatih Camii'ndeki Arapça ve Farsça derslerine de devam etti ve bu dilleri öğrendi. Orta öğrenimini tamamladıktan sonra da, o zamanlar yeni açılan Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'ne girdi, dört yıl süren öğrenimi sonunda 1893 yılında veterinerlik bölümünü birincilikle bitirdi. Ardından da Ziraat Bakanlığı'na memur olarak girdi ve dört yıl kadar Rumeli, Anadolu, Arnavutluk ve Arabistan gibi Osmanlı Devletinin değişik eyaletlerinde memurluk yaptı. Bir süre sonra Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nde edebiyat dersleri vermeye başladı. 1908'den sonra ise arkadaşı Eşref Edip ile birlikte Sırat-ı Müstakim ve daha sonra 1921'de de Sebilü'r-Reş... (Devam)
Edebiyat tarihi alanındaki çalışmalarıyla tanınmıştır. Türk edebiyatını ilk kez bilimsel yöntemlerle incelemiştir. Birçok sanatçıyı tanıtan Fuat Köprülü, edebiyat tarihine bir bütünlük kazandırmıştır. Divan ve Halk şairleri üzerine Yeni Mecmua dergisinde araştırma yazıları yayımlamıştır.
YAPITLARI:
Türk Edebiyatı'nda İlk Mutasawıfiar,Türk Edebiyatı Tarihi.Türk Saz Şairleri Antolojisi (inceleme kitapları, makaleler) (Devam)
Bir kişiye, bir topluluğa, bir kurum ya da kuruluşa, haberleşmek ve bilgi alışverişinde bulunmak amacıyla yazılan yazılardır. Yazılış amaçlarına göre mektup çeşitleri şunlardır:
Özel Mektuplar: Birbirini tanıyan kişiler arasındaki haberleşmeyi sağlar. Teşekkür, başsağlığı, hatır sorma, özür dileme, kutlama, çağrı (davetiye) mektupları ve kartlar, özel mektuptur.
İş Mektupları ve Resmi Mektuplar: Herhangi bir işi gerçekleştirmek amacıyla yazılan mektuplardır.
Dilekçeler, telgraflar, ilânlar, ticaret mektupları, özel ve resmi kurum mektupları (genelgeler, kararlar, emirler..) iş mektuplarından-dır. Bunlardan en yaygın olanları: "dilekçeler ve telgraflar" dır.
Edebi Mektuplar: Edebiyatçıların ve sanatçıların birbirlerine yazdıkları, sanat değeri taşıyan mektuplardır. Cahit Sıtkı Tarancı'nın "Ziya'ya Mektuplar" adlı yapıtı, edebi mektuba örnek verilebilir.
Birinci Yenciler'in üç sanatçısından biri olan Melih Cevdet Anday, şiirlerinde yalın bir dil kullanmıştır. Oktay Rıfat Horozcu ve Orhan Veli Kanık ile birlikte Garip adlı şiir kitabını çıkardı. Şiirleri yanında, deneme, fıkra, makale, çeviri, tiyatro türlerinde de yapıtlar verdi. Tarihsel, toplumsal, felsefi içerikli şiirler yazdı. Şiirierindeki teknik sürekli gelişti, şiiri düşünsel nitelik kazandı. Oyunlarında çağdaş insanın dramını işledi.' "Anı" en tanınmış şiiridir.
Melih Cevdet Anday'ın Eserleri:
Rahatı Kaçan Ağaç, Telgrafhane,Kollan Bağlı Odysseus, ölümsüzlük ardında Gılgamış (şiir)
Konuşarak, Dilimiz Üzerine Konuşmalar, Paris Yazıları (deneme) Ayaklar, İsa'nın Güncesi (roman) Içerdekiler, Mikado'nun Çöpleri (tiyatro) (Devam)
1883-1952 yılları arasında yaşamıştır. Kendi imkanları ile öğrenim gören Memduh Şevket Esendal, 1906 yılında İttihat ve Terakki cemiyetinde müfettiş olarak çalışmıştır. Azerbaycan'da elçilik, Kabataş ve Galatasaray Lisesi'nde öğretmenlik, Tahran elçiliği, Elazığ ve Bilecik milletvekilliği, CHP genel sekreterliği yapmıştır.
Çağdaş Türk öykücülüğünün, öncü sanatçılarındandır. Ömer Seyfettin'le aynı dönemde öyküler yazmasına karşın, bunları Cumhuriyet döneminde yayımlamıştır. Esendal, öğretmenlik, büyükelçilik, milletvekilliği yapmıştır. Memduh Şevket ilk öykülerinde konularını yaşamın sıradan olaylarından almış, gözleme önem vermiş, gerçekçi çizgiye bağlı kalmıştır. öyküye bir süre ara verdikten sonra 1934'te "Ayaşlı ve Kiracıları" romanını yayımlamıştır. Roman, beklenen ilgiyi çekmemiş ancak, 1945'te bir yarışmada ödül alınca, dikkatleri toplamıştır. Günlü... (Devam)
İlk defa 1919 yılında yayınlanan eserde, Refik Halit Karay, konularını I. Dünya Savaşı yıllarında yakından gördüğü Anadolu halk ve hayatından alan hikayelere yer vermiştir. Anadolu'da yaşayan yerli tipleri o zamana kadar görülmemiş bir canlılıkla anlatmıştır. Anadolu, bu eserle ilk defa bütün gerçek varlığı ve iç dünyasıyla okuyucunun karşısına çıkar. Memleket Hikayeleri'nin çoğu, dünya dillerine çevrilmiş, tamamı Fransızcada yayınlanmıştır.
Memleket Hikayeleri Özetleri:
ŞEFTALİ BAHÇELERİ:
Bir yaz günü, Akdeniz kıyılarındaki bir kasabanın tabiatı tasvir edilir. Bu küçük Anadolu kasabasında, iklim çok yumuşak geçmekte, yaz günlerinde ise her yeri şeftali kokuları sarmaktadır. Akşamüzerileri, çoğu kasabaya yerleşmiş memurlar deniz kıyısına eğlenmeye giderler. İçkiler, türlü eğlenceler, yiyecekler, çalgılar bu akşamların vazgeçilmez alıÅ... (Devam)
Arap Menekşe Kadın, on dört yıl önce evimizde aşçı idi. Bir gün hışımla büromdan içeri girerek, İkdam Gazetesi sohbet yazarının son makalesinde yazmış olduğu: "Söyleyin bana bakayım, şu Menekşe Kalfa'nın medeniyetle bağıntısı nedir? Dünyanın ilerlemesine patlıcan kızartmaktan başka kaç paralık hizmet etmiştir?" yazıyı okuyunca, soluğu bizim evde almıştı. "Al bakalım şunu oku..Bu ne kapazelik ayol? Bu gazeteciler benden ne isteyo? Şimdi bunun cevabım yazacaksın, yoksa sana emeklerim helâlühoş olmasın.." diyerek hüngür hüngür ağlamaya başladı.
Komşulardan meseleyi anlamaya gelen yaşlı bir hanım, olayı dinleyince: "Sen bu işi bedava mı yaptıracaksın? Hayatta olmaz.." dedi. Menekşe buna karşılık "Fakirim ama gönlüm zengindir. Ne isterseniz evimi satar veririm." demesin mi?
Yaşlı kadın gayet ciddi: "Evini satmaya gerek yok, bize turfanda patlıc... (Devam)
26 Nisan 1910'da Bosna'nın Tuzla kentinde doğan Mehmet Selimoviç, aslen Bileçeli olan zengin bir aileye mensuptur. Rahat bir çocukluk ve gençlik dönemi geçiren Selimoviç'in üzerinde, babasının büyük etkisi vardır. Selimoviç, yetişme döneminde Andersen'den Charles Dickens'a, Dostoyevski'ye kadar birçok ünlü yazardan beslenmiştir. Beslendiği bu yazarlar içerisinde özellikle Dostoyevski'nin fazlaca etkisi altında kaldığı görülür. 1930 yılında Belgrad'a gidip Belgrad Üniversitesi Felsefe Fakültesi'nde, Sırp Dili ve Yugoslav Edebiyatı okumaya başlamıştır. Üniversite eğitiminin ardından öğretmenliğe başlayan Meşa Selimoviç, Halk Kurtuluş Hareketi'yle iş birliği yaptığı gerekçesiyle, 1942'de, kız kardeşi ve ortanca kardeşiyle birlikte, Hırvat faşist güçleri 'Ustaşlar' tarafından tutuklanmıştır. Dört aylık hapishane hayatının ardından delil yetersizliği sonucu serbest bırakılmıştır.
Hz. Mevlana 1207 yılında Belh şehrinde doğmuştur. Babası Sultan-ül-Ulema diye bilinen Bahaeddin Veled annesi Mümine Hatun'dur. Bahaeddin Veled ailesi ile birlikte Belh'den ayrıldıktan sonra Bağdat'a buradan da Hac için Mekke 'ye gitmiş ve daha sonra Anadolu Selçuklularının en ihtişamlı dönemlerinde Anadolu'ya geçmiştir. Malatya, Erzincan, Akşehir yoluyla Larende'ye (bugünkü Karaman) geldi. 1225 yılında oğlu Hz. Mevlana 'yi Gevher Hatun'la evlendirdi. Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad'nı daveti üzerine 1228 yılında Hz. Mevlana ile birlikte Konya'ya geldi. Bahaeddin Veled 1231 yılında vefat etti. Hz. Mevlana ertesi yıl babasının müritlerinden olan Muhakkık-i Tirmızı 'ye 9 yıl süreyle müritlik etti. (1232-1241) Bazı kaynaklarda Hz. Mevlana'mn öğrenimim ilerletmek için Şam'a gittiği söylenir. Muhakkık-i Tırmızi 'nin ölümünden sonra Hz. Mevlana medreselerde bir süre ders vermiştir. Verdiği dersler Sel... (Devam)
Bilindiği gibi Mevlânâ'nın en büyük eseri Mesnevı'sidir. Eser, aruzun fâ'ilâtun fâ'ilâtun fâ'ilun kalıbıyla yazılmış olup 6 cilt, 25618 beyittir. Varlıkta birlik anlayışını birtakım hayali veya realist hikayelerle; insanlar arasında olduğu kadar hayvanlar arasında da geçen vakalarla anlatmaya çalışan bir eserdir. Mevlânâ'da hakiki müslümanlık şüriyetin en yüksek derecesi ile ifade edilmiştir. Ve bu müslümanlık şeklin değil, mananın müslümanlığıdır.
Mesnevi'deki en önemli özellik çok derin konuları bile rahat ve anlaşılır bir şekilde anlatmasıdır. Mevlana birçok konuyu ilhamının sesine uyarak içine doğduğu gibi söylemiş ve büyüleyici bir eda yakalamıştır. O, düşüncelerini uzun uzun bir kâğıda döküp sonra üzerinde düzeltme falan yapmamıştır. Bu arada Mevlânâ, basit; fakat düşündürücü ve bilhassa buluş kabiliyetini gösteren deliller getirir, örnekler verir, anlatmak istediği şeyi... (Devam)