Yazar, bu eseri olayları bizzat yaşamış bir insandan dinleyerek yazmıştır. Roman Kurtuluş Savaşı zamanını ele alır. Zaman zaman çok canlı bölümlere rastlanmakla birlikte Kalpaklılar romanının dili savruktur.
Kalpaklılar Özeti:
İzmir, düşman askerleri tarafından işgal edilmek üzeredir. Hasan Tahsin Bey, kışlada ne yapacaklarını düşünür. Herkes ümitsizdir. İzmir valisi başta olmak üzere tüm yetkililer İstanbul Hükümetinden emir almakta ve işgal karşısında sessiz kalmaktadır. Buna karşılık teslim olmak istemeyenler Redd-İ İlhak adında bir cemiyet kurmuşlardır. Hasan Tahsin Bey, bu cemiyetle de bir şey yapamayacaklarını düşünüp kahrolmaktadır. İzmir limanından aylardır hazırlık için Yunan üniformaları ve silahlar sızmaktadır. Hasan Tahsin Bey, Yusuf'a Rumların başlarına dert olacağını söyler. Yusuf ona nişanlısından, gelecekteki hayallerinden bahseder. Fakat arkadaşı... (Devam)
Yazar, romanların köy problemlerini ve köy gerçeklerini göstermeye çalışır. Sosyal aksaklıklara değinir. Fakir Baykurt, Kaplumbağalar adlı romanında da bu anlayışını ortaya koyar. Fakir Baykurt, bu romanının önemini şu cümlelerle dile getirmektedir:
"Bu roman, her türlü teknik ve elektronik araçların büyük gelişmeler gösterdiği ve üretkenliğin alabildiğine arttığı bu dünyada, yiyeceği yıllık zahireyi, yanıp kül olmuş topraklardan parmaklarıyla toplamaya çalışan ve varlığını sürdürebilmek için istekle üreten Türk köylüsünün hayatından bir kesittir."
Kaplumbağalar Özeti
Roman, Ankara'ya 100, Kızılırmak'a 15 km uzaklıkta cilan Tozak köyünde geçmektedir.
Tozak, çevresi Sünni köyleriyle çevrili bir Alevi köyüdür. Alevilik geleneği ve kültürü bu fakir ve kıraç köyde hâlâ hüküm sürmektedir. Neşe ve eğlenceye düşkün Aleviler, şarap ve içkiye bu ... (Devam)
Yaşı on iki gibi; ancak daha küçük gösteriyor. O kendisini bildi bileli sokaktan başka bir yer hatırlamıyor. Bütün sokaklar onundur. Anası, babası hiç olmamış gibidir. Bütün Eyüp onu tanır. "Sermet!" diye seslendiklerinde dönüp bakmaz, "Sertnet Bey!" diye çağrılmayı beklerdi. Bir gün Eyüp'ten ayrılmaya karar verdi. Bütün dostları ile vedalaştı."Nereye gidiyorsun?" diyenlere, "İstanbul'a." diyordu.
Bütün İstanbul'u karış karış yıllarca dolaştı. En sonunda E-minönü'nün kalabalığını ve canlılığını görünce "Oh! Şimdi yerimi buldum." dedi. Zamanla dostlar edindi. Yazları kepenk altlarında, kapı köşelerinde, yük arabalarında uyumaya; hiç sevmediği kışları ise bakkallardan edindiği boş şeker çuvallarının içine girerek kuytularda yatmaya devam etti.
Burada, dükkân sahipleri kendisine boya sandığı yaptılar. Fırçalarının çalınmasını bahane ederek, el sü... (Devam)
Türk Edebiyatı'nın ilk gerçekçi uzun hikayesi ve ilk köy romanıdır. Zehra romanından altı yıl önce yani 1890 yılında Nabizade Nazım tarafından yazılmıştır. Toplumcu tutumuyla günümüz hikayeciliğine yaklaşır. Toprak sorunu, geçim derdi, insanın doğayla pençeleşmesi, yöresel gözlemle Anadolu gerçeklerimizi yansıtan ilk bilinçli hikaye olarak "Karabibik" öncelik kazanır. Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı Beyelik köyünde yaşamaktadır. Karabibik, sekiz dönümlük tarlasında yaşamını sürdürmek zorundadır. Tarlasını sürmek için Koca İmam'ın öküzlerini kiralar. Kızı Huri'yi Koca İmam'ın kayınçosu Sarı İsmail'le evlendirebilse öküzleri
Kiralamaktan kurtulacaktır. Sarı İsmail başka bir kızla evlenince bu umudu suya düşer. Tefeci bir Rum'dan yüksek faizle borçlanarak, bir çift öküz alır. Tarlası, öküzleri olduğu için nasıl olsa kızına bir kısmet çıkacaktır. Ve çıkar. Kavgalı olduğu toprak ağa... (Devam)
Şiirlerinden, Çukurovalı olduğu, Türkmen aşiretleri arasında yetişmiş ve yaşamış olduğu anlaşılıyor. Divan ve Tekke şiirinden hiç etkilenmemiş, hece ölçüsünü kullanmıştır. Eski Türk ozanlarının geleneklerine bağlı kalmıştır. Şiirlerinde gerçek aşk serüvenlerini, gönlünü kaptırdığı güzelleri anlatmış, köy ve aşiret yaşamını, doğa güzelliklerini , gurbet konularını dile getirmiştir.Türk saz şiirinin en başarılı ozanı kabul edilen Karacaoğlan koşma, destan, semai ve varsağı söylemiştir. Şiirlerinde yalın bir dil kullanmıştır. (Devam)
Yapıt, psikolojik bir romandır. Dostoyevski, bu romanda insan ruhunun derinliklerine inmiştir. Olay, Rusya'nın bir taşra kentinde on dokuzuncu yüzyıl ortalarında geçer.
Baba, Pavlovic Karamazov ahlaki düşünlükleri olan, bencil, zengin biridir. Zengin bîr kadınla evlenir, bütün malını aldıktan sonra, onu terk eder. Kadın yoksulluk içinde ölür. Bu evlilikten Dimitri (Mitya ) adında bir oğlu olur. Evlendiği İkinci karısından da İvan ve Aleksi ( Alyoşa ) adında iki çocuğu olur. Bu kadın da, Karamozov'un çektirdiği acılara dayanamayıp çıldırır ve ölür. Subay olan Dimitri, günün birinde annesinden kalan mirası babasından alacağını düşünür. İvan, üniversiteyi bitirmiş, ünlü bir yazardır. İkinci karısından olan Smerdiyakov saralıdır. Kardeşlerin en İyisi Aieksi ( Alyoşa ) bir papazdır. Dimitri soylu bir kız olan Katerina İle nişanlanır. Annesinden kalan mirası isteyince babasıyla arası bozulur. Bir ... (Devam)
Eser, İstanbul'un İkinci Dünya Savaşı zamanını ele almaktadır. Kentte baskın tehlikesine karşı geceler karartılmaktadır. Şehirde sağcı solcu davaları ve sıkıyönetim de baş göstermektedir. Karartma Geceleri romanının ana kahramanı olan Mustafa Ural, böyle bir dönemde yazdığı kitaplardan dolayı tutuklanan bir aydın olarak ele alınır. Biyografik özellikler taşıyan Rıfat Ilgaz'ın bu romanında bir aydın kişinin fikirlerinden dolayı düştüğü sıkıntılı durumlar ve savaş dönemi İstanbul'unun siyasi, ekonomik ortamı çarpıcı bir şekilde sunulmaktadır.
Karartma Geceleri Kahramanları (Kişileri):
Mustafa Ural: Yıllarca öğretmenlik yapmış, mesleğine derinden bağlı bir toplumcudur. Dönemin solcu kesimiyle benzer düşünceler paylaşır. Kitapları yüzünden tutuklanan aydınları temsil eder.
Şükran Hanım: Mustafa Ural'in karışıdır. Derleme müdürlüğünde çalışan bir memurdur ... (Devam)
Varlıklar arasındaki benzerlik ve karşıtlıklardan yararlanarak üstün olanı saptamak, bir yargıya varmaktır.
UYARI: Karşılaştırma paragrafında ana düşünce sonuç cümlesidir.
Örnek:
Kış mevsiminden hiç ama hiç hoşlanmam. Soğuk oluşuyla, ulaşım zorluğuyla, yiyecek ve giyecekleriyle insana birçok sıkıntılar yaşatır. Oysa yaz mevsimi öyle mi? Bir kere üşüme diye bir sorununuz, donma diye bir korkunuz olmaz. Bunun için de kat kat giyeceklere gereksinmeniz yoktur. Yiyeceklerimizin büyük bir bölümü de yaz mevsiminin ürünleridir.
Paragrafta, aşağıdaki anlatım yollarından hangisi kullanılmıştır? (1998 00)
A) Betimleyici anlatım
B) Karşılaştırmalı anlatım
C) Öyküleyici anlatım
D) Özetleyerek anlatım
Parçada kış ile yaz Özellikleri bakımından karşılaştırılmış, yaz daha üstün bulunmuştur.
İyi bir eğitim görmüştür. Arapça ' Farsçanın yanısıra Batı dillerinin kimilerini de öğrenmiştir. Tarih, coğrafya, askerlik, denizcilik, matematik tıp alanlarında eserleri vardır. Cihannüma adlı eserinde Japonya ve Irak arasında yer alan ülkelerin coğrafi ve tarihsel özellikleri üzerinde durmuştur. Fezleke'nin konusu , 17.yüzyılın tarihsel olaylarıdır. Keşf üzzunun bibliyografya çalışmasıdır. Katip Çelebi'nin kimi eserleri sade, kimileri ise orta düzyazı Özellikleri taşır. (Devam)
Yunus Emre'nin etkisiyle hem hece hem de aruz ölçüsüyle şiirler yazdı. Yunus Emre gibi güçlü bir din ve tasavvuf kültürüyle yetişti. Alevi-Bektaşi halk şiirinin kurucusu olan sanatçı, felsefe ve inancını halkın anlayabileceği bir dille anlattı. Kaygusuz Abdal, şiirlerinde duygu ve düşüncelerini şakacı ve alaycı bir dille anlattı. Bektaşilik ilkelerini özgür bir düşünce içinde savundu. Softa düşüncelerle, insanlık kusurlarıyla alay etti. Nükteli bir dil kullanan sanatçının Budala-name adlı yapıtı 15.yüzyıl sade halk nesrinin özelliklerini taşır. (Devam)
Cemal: Nevin ile aynı köyde yaşayan, sıradan bir balıkçıdır. Çoğunlukla argo kelimeler kullanan, pervasız, tam bir halk insanıdır. Nevin'le bir ara aşk macerası yaşar.
Nevin: Romanın ana kahramanıdır. Konsolos Vildan Bey'in kızıdır. Batı memleketlerinde öğrenim görmüş, çevresine göre oldukça serbest, biraz erkek mizaçlı bir kadındır. Boşanmıştır ve kimlik arayışına girmiştir.
Konsolos Vildan Bey: Güzel ve heyecanlı bir gençlik dönemi yaşamış, emeklilik zamanında da o günlerini anımsayarak yaşayan, geniş düşünceli, Batılı bir burjuva adamıdır.
Özdemir: Nevin'in kocasıdır. Gazetecilikle geçimini sağlamaktadır. Romanda daha çok eşiyle ilişkisi üzerinde durulmuştur. Eşini ihtiyaç duyduğu bir nesne gibi gören, hissiz ve arzularına düşkün bir adamdır.
Biletçi Çocuk: Halktan bir başka kesimi simgeler. Yeni yetişmekte olan, şehir içinde köy kÃ... (Devam)
Ünlü harfle sonlanan bir sözcüğe, ünlü harfle başlayan ek getirilirken araya "y.s,ş,n" harflerinden biri girer. Bu harflere "kaynaştırma harfi", ses olayına da "kaynaşma" denir.
T sesiyle başlayan bazı sözcükler, sonu ünlüyle biten bir sözcükle birleştiklerinde, ilk sesleri "y" ye döner. Bu harf kaynaştırma harfi değil, "dönüşüm sessizi" dir.
Hükümdarlar için hazırlanmış olan ahlakla ilgili bir Hint masal kitabıdır. Beydeba tarafindan kaleme alınmıştır. Kelile ve Dimne ismi masalın iki baş kahramanı, yani iki çakal olan Kalilag ve Damnag'dan adını almıştır. Bu masal kitabı öncelikle Sanskritçe'den Pehleviceye ve Pehleviceden Arapçaya tercüme edilmiştir. Ardından Batı dillerine de çevrilen eser, hem Doğuda hem Batıda büyük bir rağbet görmüştür.
Hikâyeler Bin bir Gece Masalları'nda olduğu gibi iç içe girmiş çerçeve hikayelerden oluşur. Pança-Tantra beş bölümle bir girişten müteşekkildir. Her bölümde bir çerçeve hikaye, onun içinde de hikâyecikler, manzum hikmetler vardır. Hikâyenin yazılış gayesi, Mehapur hükümdarının tembel üç şehzadesini adam etmektir.
Kelile ve Dimne bölümleri:
I. Bölüm: Dostluğun bozuluşu. Kahramanlar: Kral Aslan, müşaviri boğa ve nedimleri iki çakal. Doğu dillerine çevrilirken es... (Devam)
Keloğlan, tanınmış bir halk öyküleri kahramanı. Anadolu insanının büyük düşler kurabilen, ama en büyük ödülleri de elinin tersiyle itebilen, erdemli, sağduyulu, biraz saf, biraz romantik, fazlasıyla pratik zekâlı temsilcisi.
Fakir Keloğlan, anası ile yaşarmış. Bir gün komşusu ip ile balta vermiş. Odunculuğa başlamış. Altı ay odun kesmiş. Bir tüccara beş altına satmış. Eve dönerken, bir adamın boğmaya çalıştığı kediyi, bir altına satın almış. Kedi ile yürümüş. Yine yolda, bir kocakarının boğmaya çalıştığı köpeği iki altına satın almış. Böyle bir yılanı da iki altın verip kurtarmış.
"Altı aylık emeğimle, üç canı kurtardım" diyerek kendini teselli etmiş. Hep beraber şehre varmışlar. Meğer yılan cinler padişahının oğluymuş. "Yürü babama gidelim. Babamdan dilinin altındaki mührü iste, başka bir şey alma" demiş. Silkinip at olmuş. At havalanmış, Cinler Padişahı'nın sa... (Devam)
1910- 1983 yılları arasında yaşamıştır. Kemal Bilbaşar, Edirne Öğretmen Okulu'nu ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirdikten sonra öğretmen olarak çalışmıştır. 1961 yılından itibaren öğretmenlik mesleğinden ayrılarak yazı hayatına yoğunlaşmıştır.
1937'de ilk hikâyesini yazmışfır. Bilbaşar, sserlerinin konularını daha ziyade Batı Anadolu hayatından almaktadır. Taşra hayatındaki gelenek ve görenekler, değerler, sosyal hayat yerel bir üslupla eserlerinde kendini gösterir. Refik Halit'le başlayan memleket hikayeciliğini hicivci bir dille devam ettirmiştir.
Kemal Bilbaşar eserleri: Anadolu'dan Hikâyeler, Cevizli Bahçe, Cemo, Irgatların Öfkesi, Ay Tutulduğu Gece, Yonca Kız, Yeşil Gölge'dir. (Devam)
Yahya Kemal'in ölümünden sonra, 1961'de yayımlanmıştır. Eser, Yahya Kemal Beyatlı'nın istediği tarzda tertip edilerek basılmıştır. Yahya Kemal, şiirde mükemmelliğe inandığı için şiirleri üzerinde yıllarca uğraşmış; onları âdeta kuyumcu titizliğiyle işlemiş, bu yüzden bu eserini hayattayken yayımlamamıştır.
Yahya Kemal Şiirlerinden Seçmeler.
BİR BAŞKA TEPEDEN
Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul
Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer.
Ömrüm oldukça, gönül tahtıma keyfince kurul!
Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer.
Nice revnaklı şehirler görülür dünyada,
Lakin efsunlu güzellikleri sensin yaratan.
Yaşamıştır derim, en hoş ve uzun rü'yada
Sende çok yıl yaşayan, sende ölen, sende yatan.
SÜLEYMANİYE'DE BAYRAM SABAHI
Artarak gönlümün aydınlığı her saniyede,
Bir mehabetli sabah oldu Süleymaniye'de.
Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati... (Devam)
Söyleyeni belli olmayan anonim Türk aşk hikayesidir.
KEREM İLE ASLI
Kerem ile Aslı hikayesinin ilk olarak kim tarafından, ne zaman ve hangi coğrafyada ortaya çıktığı bilinmemektedir. Ancak bilinen bir gerçek vardır ki o da aslı ile kerem hikayesinin eski aşıklar tarafından en çok anlatılan bir aşk hikayesi olduğudur. Kerem ile Aslı Türkiye'de ve Oğuz grubu Türk boylarında olduğu gibi bazı başka milletlerde de (Ermeni, Gürcü, Lezgi, vb.) bilinen ve sevilen bir halk hikayelerinden biridir. Bunun sonucu olarak hikaye geniş bir coğrafyaya yayılmış ve farklılıklar oluşmuştur.
Kerem ile Aslı hikayesinde Olayların Geçtiği Yerler (mekanlar)