KONUSU: Hayat, aynı zamanda bir tecrübeler toplamıdır. Kimimiz bu tecrübeler neticesinde elde ettiğimiz birikimleri, çeşitli yollarla aktarabilir; kimimiz ise, bunu beceremeyiz. Şevket Rado, yıllarca süren gazete ve dergi yöneticiliği, fikir adamlığı ile sahip olduğu engin görüşlerini, bu kitabında okuyucuya ulaştırmaya çalışmıştır.
Kitap yirmi yedi bölümden oluşmuştur.
BÖLÜMLER:
EŞREF SAATİ:
Sizin için günün en iyi saati hangi saattir hiç düşündünüz mü? Şair tabiatlı olanlar akşam saatlerini severler. Güneşin batışı insana tuhaf bir hüzün verir. ..Yemek düşkünleri de öğle saatlerini.. Yaş ilerledikçe insanlar sabah saatlerini sever olurlar..Sizin için en iyi saat hangisidir? Buradan bir şey söyleyemem ama bana sorarsanız, saatlerin en iyisi....şu ne zaman geldiği pek de bilinmeyen, adına "Eşref Saat" dediğimiz saattir. Eşref saat gündelik hayatımızda işlerimiz... (Devam)
Onun, Seyahatname gibi bir eseri kaleme almış olmasında birkaç önemli etken öne çıkar. Evliya Çelebi küçük yaştan itibaren kendisini imkânları bol, geniş bir çevrenin içinde bulmuştur. Ayrıca birçok insanla tanışmasının ve pek çok olaya şahit olmasının da etkisi büyüktür. Çelebi ömrünün otuz yılını İstanbul'da, geri kalanını seyahatlerde geçirmiştir. Bu gezilerin çoğu vezirlerin ve paşaların himayesinde olduğu için yarı resmi hüviyettedir.
Bu imkânlar ona, herhangi bir gezginden farklı imkân ve görgüler kazandırmış, çok geniş bir sahada dolaşmasını sağlamıştır.
Evliya Çelebinin Seyahate Çıkmasının Sebebi:
Kendi anlattıklarına göre Evliya Çelebi, 1630 Muharre-mi'nin Aşure Gecesi, Ahî Çelebi Camii'inde cemaat arasında Hz. Peygamber'i görür ve heyecanlanarak "Şefaat ya Resu-lallah!" diyeceği yerde "Seyahat ya Resulallah!" der. Hz Peygamber de onu hem şefaat hem de seyahatle müjdeler. B... (Devam)
(Kitapta "Uç Elma", 'Sedef Bacı", "Gelincik Günü", "Hamur Bebek", "Tasa Kuşu", "Köse Dağı", "Ak Gün, Kara Gün" ve "Perili El" isimlerinde 8 masal yer almaktadır.)
ÜÇ ELMA:
Bir varmış, bir yokmuş, develer tellal iken, pireler berber i-ken, ben anamın beşiğin tıngır mıngır sallar iken bir memleketin birinde, iyiler iyisi bir padişah varmış. Her şeyi varmış, ama hiç çocuğu yokmuş. Yaşı ilerledikçe, bu yüzden kederi artıyormuş..
Bir gün akıllı bir pir-i fani, padişahın derdini öğrendikten sonra, "kolayı var" demiş. "Siz şimdi bir bahçe yaptırın, içinde güller, çiçekler, havuzlar, daha neler neler olsun"..Padişah, bir bahçe yaptırdı ki dillere destan . Ama gel gelelim, ne evlat var ne de bir müjdeli haber..Bu sefer de kafası iyice bozulur ve başlar bahçeyi dağıtmaya..Ezer, çiğner, dağıtır. Hanımı güç bela, yalvar yakar durdurabilmiş. Zaten hanımı, bahçe yapıldığı gÃ... (Devam)
Bir oluş, kılıç ya da durumu kişi ve zamana göre gösteren sözcüklerdir. oluş: solmak, doymak, büyümek... durum: uyumak, susmak, durmak... kılış: kazmak, serpmek, yemek...
1. Eylemde Kişi Eylemde kişi ekleri değişik biçimlerde karşımıza çıkabilir. gitti - m, gitti - n, gitti, gitti - k, gitti - niz, gitti - ler gitmiş - im, gitmiş - sin, gitmiş, gitmiş - iz, gitmiş - siniz, gitmiş - ler gide(y) - im, gide - sin, gide, gide - lim, gide - siniz, gide - ler Kişinin, İş oluş, hareket ve durumu yapan ya da olan durumundaki varlık veya kavram olduğunu görüyoruz. Eylemi yapan ya da olanı belirleyen eklere kişi ekleri deriz.
2. Eylemde Zaman
Geçmiş zaman (bilinen ve bilinmeyen zamanda) Şimdiki zaman Gelecek zaman Geniş zaman
Yukarıda görüldüğü gibi Türkçe'de dört değişik zamandan söz edebiliriz: Bir eylem, ya ge&c... (Devam)
Yüklemi çekimli bir eylem olan cümlelere verilen addır. Dilimizde çoğunlukla yüklemler eylem (fiil) dir; ancak isim soylu sözcükler de ek-eylem alarak yüklem olabilmektedir.
1. Basit Eylem Kök halindeki eylemlerdir. Örneğin: Buldum. 2. Türemiş Eylem Yapım eki almış eylemlerdir. Örneğin: Az-al-dı. Kara-r-dı. 3. Bileşik Eylem Birden çok sözcüğün birleşmesiyle oluşan sözcüklerdir. İki grupta inceleyelim: A. Kurallı Bileşik Eylemler B. Anlamca Kaynaşmış Bileşik Eylemler Kurallı Bileşik Eylemler 1. Yardımcı Eylemlerle Yapılan Bileşik Eylemler: Adlara ve ad soylu sözcüklere yardımcı eylemlerden biri (etmek, olmak, kılmak, eylemek) getirilerek oluşturulur: Örneğin: Yardım etmek, Memnun olmak NOT 1: Yardımcı eylem olarak kullanılan sözcükler, tek başına eylem olarak da kullanılabilir: "Bu ev ancak yüz milyon eder." cümlesinde "etmek eylemi" başlı başına bir eylemdir. NOT 2: Yardımcı eylemle yapılan bileşik eylemlerde ses olayı (düşme, türeme, değişme) olursa bitişik yazılır. Örneğin: Hissetmek, ... (Devam)
A. BASİT (KÖK) EYLEMLER: Yapım eki almamış, kök durumundaki eylemlerdir. Türkçede basit eylemlerin çoğu tek hecelidir. İki heceli basit eylem azdır. koş-, gel-, bak-
yürü- . İnan-, uyu- ..
B. TÜREMİŞ EYLEMLER: Ad ve eylemlerden yapım ekleriyle elde edilen yeni anlamlı eylemlerdir.
Eylem kök ya da gövdelerine eylemsi ekleri getirilerek yapılır. Zaman ve şahıs eki almazlar. Yan cümlecik kurarak birleşik cümle oluştururlar. Yan cümleciğin yüklemi olurlar. Özne ve tümleç alabilirler.
Örnek: Oraya git-mek akıl kârı değil.
1. Ad-Eylem Hem ad, hem de eylem görevinde bulunan sözcüğe adeylem denir. Ekleri: -me -mek -iş Örnek: Karlı yollarda yürü-mek istiyorum.
2. Sıfat - Fiiller Varlıkları niteledikleri için sıfat; özne, nesne ve tümleç alarak yan cümlecik kurdukları için de fiil gibi sayılan kelimelere sıfat - fiil denir. Ekleri: -en, -er, -ecek, -miş, -dik, -medik Örnek: Bekleyen derviş muradına ermiş.
3. Zarf - Fiiller Yüklemin zamanını veya durumunu bildiren yan cümlecikler kurmaya yarayan fiilimsilerdir. Koltuğa uzanıp biraz uyumalısÄ... (Devam)
Eylül; edebiyat tarihimizin tanıdığı ilk psikolojik roman olmanın önemini taşır. Yalın bir konu içerisinde gelir. Süreyya ile Suat birbirlerini severek evlenmişlerdir. Necip ise bu karı kocanın mutluluğuna hayran bir aile dostudur. Zamanla Necip'le Suat'ın dostlukları aşka dönüşür. Süreyya her gün balığa çıkmakta; Bogaziçindeki güzel kiralık yalıda Necip'le Suat sık sık yalnız kalmaktadırlar. Arkadaşlıkları dostlukları pek öteye geçmez. Gözleriyle severler birbirlerini, Suat piyano çalmakta; Necip dinlemekte, tatlı tatlı söyleşmekte olmalarına karşın, dedikodular çıkar. Necip yalıya gitmeyi seyrekleştirir. Tifodan yatağa düşer. Sayıklamalar sırasında sevdiği kadının eldiveninin tekini çaldığını ağzından kaçırır; bunu duyan Suat, eldivenin öbür tekini verince, gizli aşkları açığa vurulmuş olur. Kış gelince konağa taşınırlar. Konakta yangın çıkar. Suat'ın kurtuluşu olanaksızdır; Necip onu kurt... (Devam)
Fabl, öğüt ya da ders vermek için anlatılan, kahramanları hayvanlardan seçilmiş kısa bir öyküdür.
En ünlü fablları Ezop adında bir Yunanlının anlattığı bilinmektedir.
Ezop'un İÖ 7. yüzyılın sonunda ve 6. yüzyılın başında yaşamış olduğu sanılmaktadır. Atinalıların nefret ettiği Pisistratus adlı kralın hüküm sürdüğü dönemde Atina'ya giden Ezop'un, gelecek yeni bir kralın eskisini aratacağını göstermek için Atinalı-lar'a "Kral Arayan Kurbağalar" masalını anlattığı söylenir.
Ezop'a ilişkin çeşitli söylentilerden biri onun özgürlüğünü kazanmış bir köle olduğu ve sonradan krallara akıl hocalığı ettiği yolundadır.
Ezop'un masalları başlangıçta yazılı değildi. Yaşlılar bildikleri masalları gençlere anlatır, bunlar kulaktan kulağa dolaşırdı. Filozof Sokrat'ın hapisteyken bazı masalları koşuk biçimine getirdiği sö... (Devam)