24/11/2012 11:19

Nokta (.)

- Her bildirme cümlesinin sonuna konur. Nokta, duraklama yapılacağını gösterir.

- Kısaltmalarda kullanılır.

Örnek: T.C., Prof., Dr., Alb., Sb.

- Kuruluş adlarında nokta kullanılmasa da olur:

Örnek: TBMM, ABD, AET, BM

Kısaltmalardan sonra getirilen ekler, kesme işaretiyle ayrılır. Ekler kısaltmanın okunuşuna uyar: PTT'ye, DSİ'nin, BM'de

Virgül (,)

- Yazıda sıralanan eş görevli sözcükler, söz grupları, cümleler arasına konur: Türk, öğün, çalış, güven.

- Cümlede özel olarak vurgulanması gereken sözcüklerden sonra kullanılır: Binaenaleyh, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir nokta-i nazardan istifade ederiz.

- Cümle içinde arasözler ve aracümleler çizgi veya parantez içinde de gösterilebilir: Örnek olsun diye -örnek istemez ya- söylüyorum.

- Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan sözcükler arasına konur: Akşam, yine akşam, yine akşam...

- Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur: Efendiler, bilirsiniz ki, hayat demek, mücadele, müsademe demektir.

- Resmi yazılarda ve mektuplarda hitap sözlerinden sonra kullanılır:

Sayın Başkan,

- yazışmalarda yer adlarını tarihlerden ayırmada kullanılır:

Kuşadası, 7 Şubat 1995

Noktalı Virgül (;)

- Birbirine bağlı cümleleri ayırmak için kullanılır: At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

- Cümle içinde veya sıralamalrda virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır: Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan, taş Kaya; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir.

İki Nokta (:)

- Bir cümleden sonra örnek veya açıklamalar verilecekse, bu cümlenin sonuna konur: Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür: Atatürk ve İnönü!

- Bu işaretten sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ile başlıyorsa, bu cümlenin ilk sözcüğü büyük harfle başlar: Bilmeyenlere söyleyim: Höyük, vaktiyle kale ve gözcü kuleleri kurulmak için toprak yığılarak yüksetilmiş tepelere denir.

- Buna karşılık, bu işaretten sonra birtakım örnekler sıralanıyorsa örnekler küçük harfle başlar.

Carot'un bir tablosu: kavaklar, iki keçi, bulanıkça bir gök, birkaç bulut...

Üç Nokta (...)

- Herhangi bir sebeple bitmemiş cümlelerin sonuna konur:

Bu memleketin öyle güzel bir baharı var ki...

- Kaba sayılan cümlelerin yerine kullanılır.

- Açıklanmak istenilmeyen kişi ve yer adları yerine kullanılır.

- Sözün bir yerde kesildiğini göstermek için konur.

- Alıntılarda atlanan yerleri göstermek için çoklukla üç nokta konur.

- Yazmak istemediğimiz bir söz de noktalarla geçiştirilir.

Soru İşareti (?)

- Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.

- Gerçek soru bildirmeyen cümlelerden sonra bu işaret kullanılmaz: Kim söyledi bilmiyorum.

- Söz arasında bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya bir söze inanılmadığını göstermek için parantez içinde kullanılır.

Ünlem İşareti (!)

- Sevinç, kıvanç, acı, korku anlatan cümlelerin sonuna konur.

- Söylev ve hitabelerde ünlem işareti kullanılır.

- Söz arasında parantez içinde bir sözcüğe dikkat çekmek için kullanılır. Ayrıca, alay bildirmek için ilgili sözcükten sonra parantez içinde ünlem işareti kullanılır.

Çizgi (-)

- Uzun çizgi yazıda konuşmaları göstermeye yarar.

Birleştirme Çizgisi (-)

- Cümle içinde arasözleri ve aracümleleri ayırmak için kullanılır.

- İki veya daha çok özel ad arasındaki bağ da çizgi ile belirtilir: İzmir - Aydın yolu...

- İki veya daha çok sayı arasındaki süre bakımından süre bkaımından bir bağı belirtmek istediğimiz zaman da çizgi kullanırız: 1912 - 1913 Balkan Savaşı...

Tırnak İşareti (")

- Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözlerin başında ve sonunda kullanılır.

- Orjinal biçimiyle aktarılan sözleri veren cümlelerin sonuna normal olarak iki notka konur: tırnak içinde verilen alıntı büyük harfle başlar ve sonundaki işaret tırnak işareti içinde kalır.

- Cümle içinde özel olarak belirtilmek istenen birtakım sözler tırnak içinde kullanılır.

- Bilimsel yazı ve yayınlarda sözcüklerin anlamlarını içine alır: Höyük sözü Anadolu'da "tepe" olarak da kullanılır.

Parantez ()

- Cümle içinde verilen açıklayıcı bilgileri içine alır.

- Cümle içinde arasözlerin veya aracümlelerin başına ve sonuna konur.

- Satır başlarında veya metin içinde sıra gösteren, harf veya rakamlardan sonra parantezin kapama biçimi kullanılır.

- Bu kullanışta harf veya rakamlardan sonra daha çok nokta konur.

Kesme İşareti (')

Özel adlara getirilen çekim eklerini ayırmak için gerektikçe kullanılır.

- Gerçek kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.

- Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.

- Bir sözcük içinde bir ünlünün düştüğünü belirtmek için kullanılır: N'oldu?

Belirtisiz İsim Tamlaması
Tamlayan, tam­lananı çok değişik anlam İlgileriyle tamamlar. Tamlayan ek almaz, tamlanan -(s) i eki alır. bebek maması (Tamlayan Tamlanan) telefon rehberi (Ta...
J Sözlüğü (Deyim)
Jeton düşmemek (takılmak) : Söylenenleri, olup bitenleri anlayama­mak. Jeton geç düşmek : Söz konusu şeyi geç anlamak. Jeton takılmak : bk. Jeton düşmemek. Di...

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 

Bu Sayfa Şunlarla Da İlgili Olabilir

  • noktalama işaretleri doğrulama (02/06/2014 20:27)
  • aciklama getiren sozcukten sonra noktalama işareti (22/05/2014 21:40)
  • uygur noktalama işaretleri (11/05/2014 17:31)
  • Çalıkuşu bu memleketin öyle güzel bahary var ki (26/04/2014 4:24)
  • Türk öğün çalış güven cümlesinde hangi noktalama işaretleri konur (28/03/2014 18:30)
  • soru bildirmeyen ama mi olan cumleler (22/03/2014 12:10)
  • bj1NZWRpYSBWaWV3Jmg9cnZ6ci1hLmFrYW1haWhkLm5ldCZjPWdyZWVuJm89aW50ZXImZD0mdD0mYT00MzAwJnM9MT (14/03/2014 22:22)
  • soru bildirmeyen cumlede unlem (06/03/2014 12:10)
  • Soru bildirmeyen mi sonuna soru işareti konur mu (02/03/2014 17:59)
  • noktalama işaretleri çalış (29/01/2014 12:32)