Karagöz pencereden Hacivat'ın üzerine atlar ve boğuşmaya başlarlar.
Hacivat- "Karagöz etme, çenem kırıldı."
Karagöz: "Kırılsın kerata!"
Hacivat: "Yapma birader boğacaksın beni!"
Karagöz: Geber keratal (Hacivat kaçar, Karagöz sırtüstü yatar, kalır.) Aman..Öldüm, bayıldım, of aman! Keratayı kaçırdım, ama ben de yerlere yayıldım. (Ayağa kalkar.) Seni gidi s... (Devam)
Kurtuluş Savaşı'na "Halide Onbaşı" olarak hastabakıcı göreviyle katılmıştır, öğretmenlik ve müfettişlik yapmış, Cumhuriyet yıllarında da İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Edebiyatı profesörlüğü görevlerinde bulunmuştur. 1950'den sonra bir dönem milletvekili seçilmiştir. Halide Edip Adıvar, ilk romanlarında bireysel duyguları, aşkı, kadın ruhunun özelliklerini işlemiştir. "Seviyye Talip" ve "Handan" bu dönemin ürünleridir. Kurtuluş Savaşı yıllarında toplumsal konulara yönelmiş ve yurt sevgisini, ulusa! kurtulu ülküsünü İşlemiştir. "Ateşten Gömlek" ve "Vurun Kahpeye" gerçekçi bir anlayışta Kurtuluş Savaşı'nın toplumsal oluylarını anlattığı romanlarıdır. Halide Edip Adıvar, sanatının son döneminde geleneklerin yönlendirdiği yaşamlar; anlatan töre ronamian yazmıştır "Sinekli Bakkal" ve "Tatarcık" bu dönemin ürünlerindendir. Romanları, gözlem ve betimleme yönünden başarılıdır. Ancak ... (Devam)
Asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı'dır. Robert Koleji ve Oxford Üniversitesi'ni bitirdi. Resimli Gazete'de çıkan bir öyküsünde, asker kaçaklarının yargılanmadan idam edilişini eleştiren bir yapıtı yüzünden, halkı savaşa karşı kışkırttığı gerekçesiyle 1924'te üç yıl Bodrum'a sürüldü. Sonradan affedilmesine karşın, Bodrum'dan ayrılmadı, oraya yerleşti. Balıkçılık, süngercilik, rehberlik gibi işler yaptı. öykü ve romancılığımızda deniz çığrını açan bir yazardır. Deniz insanlarını, denizi, Ege Denizi' efsanelerini, yıllarını verdiği Bodrum'u şiirsel bir anlatımla dile getirdi. Öykü ve romanlarından, eski Anadolu ve Yunan uygarlıklarını ve mitolojisini çok iyi bildiği anlaşılıyor. Üslup ve tekniğe gereken önemi vermemiştir.
1886-1973 yılları arasında yaşamıştır. İstanbul'da Robert Koleji'ni bitirdikten sonra Oxford Üniversitesi Yeni Çağlar Tarihi Bölümü'nde öğrenim görmüş... (Devam)
KONUSU: Kurtuluş Savaşı sırasında Cide'li bir kadın kaptanın, azgın fırtınalar ve korsanlarla boğuşarak İnebolu'ya cephane taşıması anlatılmaktadır.
Yer Cide sahilinde bir köy evidir. Romatizma ağrılarından muzdarip Temel Reis, yatakta durmadan dönmekte, torunu Memiş yanındaki yatakta, gelini Halime ise, diğer odada yatmaktadır. Halime'nin kocası Sabri ise Samsun Askerlik Şubesinde askerdir.
Temel Reis'in takası ise, biraz ilerde denizin kenarında, yaşlı gövdesi ile azgın karayele direnmeye çalışmaktadır.
Kış yaman geçeceği için, mutlaka yiyecek, gaz, tuz, şeker temini gerekiyordu. Bunun için de İnebolu'ya gitmekten başka bir çareleri yoktu.
Bu nedenle, Temel Reis, sabah erken kalktı. Sağlam bir şekilde elbiselerini giydikten sonra, kendisine yardımcı olması için çağırdığı Halime'nin yeğeni on üç yaşındaki Bekir'i diğer iki çocuğu çağırması için gönderdi. Sonr... (Devam)
Batılı anlamda çağdaş Türk roman ve öykücülüğü Halit Ziya ile başlatılır. Modern romanın kurucusu, öncüsü olan sanatçı ile Türk romanı, Tanzimat dönemindeki teknik zayıflıklarından kurtulur. Realizmin ve naturalizmin etkisinde kalan romancı, yapıtlarında ruh çözümlemelerine, kahramanlarının iç dünyalarının betimlenmesine önem vermiştir.
Romanlarında İstanbul'un aydın çevrelerini anlatan Halit Ziya Uşaklıgil, öykülerinin büyük bir bölümünde halkın yaşayış, gelenek ve göreneklerini anlatmaya çalışmıştır. Çevresinde gördüğü olaylardan, kişilerden yararlanmış, bunları güçlü bir gözlemle değerlendirerek yapıtlarına aktarmıştır. Yapıtları yabancı sözcük ve kurallarla yüklü, üslubu süslü ve özentilidir. Dilin sadeleştirilmesine karşı çıkmış, yabancı sözcük ve dil kurallarından kurtulmayı, "ağızdan dişler sökmek ölçüsünde tehikeli bir iş olarak) görmüştür.
... (Devam)
Kaynağını gerçek hayattan alan, geliştirilen hadiselerin içinde kendine göre anlamlan olan, motif ve tutkularla geniş ayrıntılara kaçmadan anlatıya sazın, ezginin eşlik ettiği, ses ve mimiklerin kullanıldığı, uzun soluklu anlatım türüdür. Halk hikayeleri insan hayatının çeşitli safhalarına ait kuvvetli olayları aksettiren, bir çok gerçeklerin açıklanmasına yardım eden ve tarihi yaşatan canlı motifler halinde belge niteliği taşırlar. (Devam)
1969'da yayınlanan Han Duvarları ile, Faruk Nafiz Çamlıbel Anadolu'dan ses getiren şairler arasında yerini almıştır. Bu eserle İstanbullu aydın ilk defa haşin Anadolu tabiatı ve insanı ile karşılaşmıştır. Şiirde Anadolu manzarası bütün ayrıntılarıyla şairin bakış açısıyla ortaya serilir.
Han Duvarları Şiir Kitabından Seçmeler:
HAN DUVARLARI
Sabahleyin gökyüzü parlak, ufuk açıktı, Güneşli bir
havada yaylımız yola çıktı.. Ben gurbetten gurbete
giden yolun üstünde Ben üç mevsim değişmiş
görüyordum üç günde. Uzun bir yolculuktan sonra
İncesu'daydık, Bir handa, yorgun argın, tatlı bir
uykudaydık. Gün doğarken bir ölüm ru'yasıyle
uyandım! Baş ucumda gördüğüm şu satırlarla yandım!
Kuzgunculuk tepesindeki büyük evde, Cemal Bey'in iki kızı ve karısının yeğeni Neriman ve üvey kızları Handan yetiştirilmiş, alafranga eğitim görmüşlerdir. Handan, Hüsnü Paşa adlı bir hariciyeciyle evlenmiş, Avrupa'da yasamaktadır. Neriman, Refik Cemal adında biriyle evlenir. Refik Cemal, bir süre sonra, Abdülhamit'e karşı olduğu sezildiği için, Avrupa'ya sürülür. İkisi, mektuplaşırlar. Neriman her haliyle Handan'ın etkisinde ve onun özlemini çektiği için; kocasına hep ondan söz açar. Karşılıklı mektupların konusu hep Handan olmuştur. Nazım, Abdülhamit'e karşı, yurtsever bir gençtir. Handan'la yakından ilgilenmiş, ortak çalışmaları ikisi arasında duygu birliği, bir yakınlık meydana getirmiştir. Ama Handan, her yönden beğendiği Nazım'dan, evlenme teklifi almış olmasına rağmen, evlenme amacından öte sıcak bir ask bulamadığı düşüncesiyle, ikinci isteyeni Hüsnü Paşa'yla evlenmiştir. Bunları daha önce, ... (Devam)
Bir arkadaşıma bakıyordum, yerinde yoktu. Tam dönüyordum ki, peynir ekmekle domates yiyen, kirli kıvır kıvır saçlı, onu gördüm. "Matbaacıyı aradıysanız, kâğıt kesmeye gitti, gelecek." deyip hemen yanındaki boş sandığı oturmam için uzattı. Oturdum. Ekmeğini bölerek uzattı, aç değilim dedim.
Sohbeti koyulaştırdık. Torna tesviye işinde çalışıyormuş. Annesi öldüğü için dörtten Ötesini okuyamamış. Kaptan olup, büyük denizlere açılmak istiyormuş..
Makine yağlarıyla kirlenmiş mendilini çıkarırken, gözlerim tulumunun geniş cebindeki cam misketler ilişti. Farkına vardı. Çıkarıp avucunda şıkırdattı.
Ne yapalım.. İş, İş, iş.. Bunalıyor insan paydoslarda Ateş Ali ile I oynuyoruz."
"Ateş Ali kim?"
"Alt katta bisküvi yapımevinde çalışıyor. Bizim mahalleli. Her sabah işe beraber geliriz. Benim annem yok, onun babası.."
Dereden, tepeden uzun uzun konuştuk.. Bi... (Devam)
Kitapta, konulan "Binbir Gece Masallarından alınmış on tane masal bulunmaktadır:
1. Masal: HAVAYA UÇAN AT
2. Masal: CESUR GEMİCİ
3. Masal: PAŞA KIZI İLE KÖYLÜ ÇOCUĞU
4. Masal: HASAN'IN RÜYASI
5. Masal: İNSAN MI, YILAN MI?
6. Masal: İHTİYARIN ESRARI
7. Masal: MAVİ SAKALLI ADAM
8. Masal: FALCININ LÂMBASI
9. Masal: AYILARIN EVİ
10. Masal: İKİ ÖKSÜZ ARKADAŞ
Aşağıda birkaç masalı ele aldık.
1. Masal: HAVAYA UÇAN AT
Vaktiyle, bir Hint padişahı vardı. Görülmemiş, bilinmemiş jeylere çok meraklıydı. Bir gün saraya bir Japon geldi. Yanında tahtadan bir atı vardı. Bu atın, "sırrını bilen kişi tarafından üstüne binildiği vakit, birkaç dakika içinde dünyanın öbür ucuna gidebileceğini" söyler.
Padişah, "Her şeyimi sana bırakayım, bana bu sırrı öğret." leyince de, "Ancak kızını verirsen bu iş olur." der. Padişah razı )lur. Oğlu Sacİd itiraz eder. ... (Devam)
Beyazıt Havuzu'nun kenarındaki kanepelerden birine oturmuş sizi bekliyorum. Yaşını almış bir adamın, yirmi yaşındaki çocuk hevesini yaşamak istemesi, ne bileyim..
Sizi bekliyorum, siz geçmediniz. Yüzünüzü göremedim. Bayramım, çocukluk bayramım salıncaksız geçmiş gibi gözüme yaş doldu..
Ya hastaysaruz!..
Sanki hastaydınız. Ziyaretinize gelmiş, lazım olan ilaçları karaborsadan temin etmiş, iyileşmenizi sağlamıştım.... "Allah esirgesin, bir daha hasta olmayın," demiştim.
Elli yaşında adam, ellisine yakın kadın, fıskiyeler, toplar.. Onlar, benden de çocuk.. Seni görememenin sıkıntısı dağılıyor, seviniyorum.. .Yeniden mühim şeyler düşünüyorum: Kapıdan çıkıyorsunuz, koşa koşa yanıma geliyorsunuz. Kolunuza bile giriyorum..
Ağzın bîr hareketiyle bir defada söylenebilen sözcük parçalarına hece denir.
- Ro-man ve öy-kü
Heceler bir ya da birkaç sesten oluşur. Seslen yazıya geçirirken harfleri kullanırız. Harflerin durumuna göre altı çeşit hecemiz vardır:
** 1 ünlüden oluşan: o-kul
*" 1 ünlü 1 ünsüzden oluşan: öy-kü
*" 1 ünsüz 1 ünlüden oluşan: ro-man
** 1 ünsüz 1 ünlü 1 ünsüzden : o-jay
"*" 1 ünlü 2 ünsüzden oluşan: üst-te
** 1 ünsüz 1 ünlü 2 ünsüzden : Türk-çe
Heceyi oluşturan sesler, bazı durumlarda kendinden Önceki ya da sonraki heceye geçebilir. Sözcük içinde ünlüyle başlayan heceler kendinden önceki hecenin ünsüzünü çeker:
- hanım- eli -> ha-nı-me-lî
- sırt- ın-> sır-tın
- gönül-üm -> gön-(ü)lüm
Satır sonuna sığmayan sözcüklerin yazımında da bu kurala dikkat edilir:
Dizelerdeki hece sayısının eşit olmasına dayanır. Halk şiirinde kullanılmıştır. Dizelerde çoğunlukla yedili, sekizli, on birli kaltplar kullanılır. Dizelerin belli yerlerinde nefes almak ya da anlamı vurgulamak için durulur. Buna "durak" denir. (Devam)
KONUSU: Kitapta, her ne olursa olsun, saflık ve dürüstlüğün bir gün mutlaka kazanacağı teması işlenmektedir.
Küçük Heidi annesini ve babasını küçük yaşta kaybeder. Teyzesi Heidi'ye sekiz yaşına kadar bakar. Bundan sonra küçük kıza büyük babası bakacaktır. Büyük baba görünüşte aksi bir adamdır. Alp dağlarındaki kulübesinde yalnız yaşamaktadır. Heidi'nin gelişi ile her şey çok daha eğlenceli ve güzeldir. Heidi dağlarda küçük çoban Peter ve keçileriyle mutlu günler geçirir.
Heidi Doruklarda:
Alp dede, zamanında büyük bir çiftlik sahibi iken, içki ve kumar yüzünden sıfırı tüketince, bulunduğu topraklan terk etmiş; uzun yıllar sonra, yanında yetişkin oğlu Tobias ile geri dönmüştü. Tobias, Heidi'nin annesi ile evlenmiş; bir yıl sonra, Heidi doğmuştu. Ancak, zavallı kızın babası feci bir iş kazasında Ölmüş, çok geçmeden annesi de bu dünyadan göç etmişti. H... (Devam)
Romanda, bir aşk anlatılırken, aynı zamanda Sultan Abdülaziz dönemi Türkiye'sinden görüntüler de verilmektedir.
Meğer roman yazmak ne güç bir İşmiş! Saatlerdir iki cümleyi bir araya getiremiyorum. Oysa ki, kolay sanıyordum. Ben ki, ne kadar çok kitap okudum. Bunların etkisinde kalarak, hayatımın romanını yazmaya karar verdim. Çok müsvedde karaladım, baktım ki yazdıkça anlatmak istediğim konudan uzaklaşıyorum, ben kelimelere hakim olacağım yerde, onlar beni alıp sürüklüyorlar.
Evet, ben bu satırları yazan bin faciadan arta kalmış kırk beşlik, ellilik Münire kadın, "Ben otuz beş yıl, hep aynı erkeğin aşkı ile yanıp kavruldum" demekten başka söyleyecek bir söz bulamıyorum. Aslında, Cemil Bey'i ne zaman, kaç yaşımda sevmeye başladığımı da tam olarak bilmiyorum. Daha küçük yaşlarda, oğlan olsun, kız olsun onu bütün arkadaşlarımdan kıskanırdım. Bir gün, oyun esnasında Cemil Bey'i SÄ... (Devam)
Divan şiirinin ilk temsilcisi sayılır. Din ' dışı konularda aşk ve şarap şiirleri yazmıştır.
Şiirlerinde Öz ve anlam sanatlarına, benzetmelere çokça yer vermiştir. Ustalıkla yazılmış, güzel gazel ve kasideleri vardır.
Hoca Dehhani'nin hayatı hakkında ayrıntılı ve kesin bir bilgi yoktur. Ama Hoca Dehhani'nin Horasan Türkmenlerinden olduğu bilinmektedir. III. Alaeddin Keykubad zamanında (1298-1301) Konya"ya gelen Dehhani, Keykubad"ın emriyle 20 bin beyitten meydana gelen Farsça bir Selçuklu Şehnamesi kaleme almıştır. Gazel ve kasidelerinde 4 farklı aruz kalıbı kullanması yönüyle başarılı görülse de bazı imgeleri çok sık tekrarlaması olumsuz bir izlenim bırakmıştır. Divan edebiyatı şairleri arasında ilk din dışı konular işleyen kişidir. Şiirlerini Eski Anadolu Türkçesi'yle yazdı. Elimize 6 gazeli ve 1 kasidesi ulaştı. (Devam)
İtalyan yazar, çocukluğunda Fhiladelphia'da küçük bir sanat okulunda okudu. 1876'da Scribner's Magazine'de ilhıstratörlük kariyerine başladı. Ölümüne kadar Collier's Weekly, The Century Magazine, Harper's Ladies Home Journal gibi dönemin ünlü dergilerinde öyküleri ve resimleri yayımlandı. 1890'lardan itibaren, zamanının çoğunu kendi açtığı okulda yüzden fazla öğrenciye eğitim vererek geçirdi. Ayrıca Philadelphia'da Drexel Institute ve New York'ta Art Students League'de öğretmenlik yapan Pyle, ünlü illüstratörleri yetiştirdi. Otuz beş yıllık kariyeri boyunca 3300 illüstrasyonu yayımlandı. Yine, illüstrasyonları kendisine ait olan pek çok kitap ve öykü yazdı. Pyle'iN önemli eserleri arasında Robin Hood, The Story of King Arthur and His Knights (1903), The Story ofthe Champions ofthe Round Table (1905), The Story of Sir Launcelot and His Companions (1907) ve The Story ofthe Grait and the Passing of Ar... (Devam)
Eleştiri, öykü, roman türlerinde yapıtları olmasına karşın, daha çok gazeteciliği ile tanınmıştır. Romanlarındaki en büyük özellik, açık ve yalın üslubudur. Anlatımı süs ve özentiden uzaktır. Gazeteciliğe "Tanin"gazetesini çıkararak başlamış, II.Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde birkaç kez milletvekili seçilmiştir.
Eserleri:
Nadide, hayal İçinde (roman ) Hayat-ı Muhayyaf, Niçin Aldatırlarmış (öykü) Hayat-ı Hakikiyye Sahneleri (fıkra) Edebi Hatıralar, Siyasi Anılar (Anı) (Devam)