1922 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiştir. İlk ve orta öğrenimini Saint Joseph Lisesi'nde tamamlamıştır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirmiştir. Bundan sonra çevirmenlik ve öğretmenlik yapmıştır.
İlk şiirleri Gündüz dergisinde yayınlanmıştır. Faik Baysal, 1943'ten sonra Varlık dergisinde yazmış, romanlarını tefrika hâlinde yayınlamıştır. Eserlerinin konularını büyük babasının yanında geçirdiği çocukluk yıllarından almıştır. Roman kahramanları çoğu zaman Adapazarı ve çevresinde, İstanbul'un kenar semtlerinde sefalet içinde yaşayan insanlardır.
Faik Baysal'ın eserleri: İlk Defa(şiir), Ayın Ucunda (şiir), Kavanozdaki Adam (roman), Rezil Dünya (roman), Voli (roman), Drinada Son Gün (roman), Perşembe Adası (hikâye), Güller Kanıyordu (hikâye), İlgaz Teyze Öldü (hikâye). (Devam)
1929 yılında Burdur'da doğmuştur. Gönen Köy Enstitüsü'nü bitirdikten sonra öğrenimine Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde devam etmiştir. Değişik yerlerde öğretmenlik, müfettişlik yapmıştır. Daha sonra, TÖS ve TÖB Genel Başkanı olmuştur. Fakir Baykurt, romanlarında Anadolu'nun köy yaşamını yansıtmaya çalışmıştır. Çok sayıda eser vermiştir. Yılanların Öcü romanıyla Cumhuriyet gazetesi Yunus Nadi Roman Mükâfatı'nda birinci olmuştur.
Fakir Baykurt Eserleri:
Onuncu Köy, Can Parası, Kaplumbağalar, Kara Ahmet Destanı, Sakarca, Tırpan ve Çilli'dir (Devam)
KONUSU: Bu eser, Ahmet Rasim'in çocukluk günlerini tüm ayrıntılarıyla anlattığı bir anı kitabıdır.
Hoca Korkusu:
Bugünkü okurlarıma ben bu hoca korkusunu nasıl anlatayım. Bundan yarım yüzyıl önce, çocuklar hem kendi gittiği okulun hocasından, hem de başka okulun hocalanndan korkarlardı. Bu hoca korkusu, diğer cin, peri, umacı korkusuna benzemezdi. Bu bambaşka bir korkuydu kendisini itirazsız saydıran bir korku..
Amine Doğru:
Bayramlarda, yumuşacık elini öptüğüm hoca beni bir gün bakkalın önünde görünce, elimden tutup okula götürdü. Bütün gün hocanın misafiri oldum. Akşama doğru, nerede olduğumu soran annem, kızmak için tam ağzını açacağı sırada, "Hoca efendi beni okula götürdü." deyince hemen yumuşayıverdi. Okulu beğendiğimi söyleyince, önümüzdeki perşembe başlamam kararlaştırıldı.
Amin Alayı:
Okula başlayacağım için evde bir basamak yükselir gibi oldum. Bana karşı herkesin dav... (Devam)
Siyasal makale ve fıkra dışında; anı, söyleşi, gezi yazısı türünde yazdığı ürünlerle tanınır. Öğretmenlik, gazetecilik ve milletvekilliği yapmıştır.
Falih Rıfkı Atay, mütareke yıllarında birkaç arkadaşıyla birlikte çıkardıkları "Akşam" gazetesinde Kurtuluş Savaşı'nı destekleyen yazılar yazmıştır. Sonradan Ankara'ya geçmiş, Atatürk'ün yakınındaki gazetecilerden biri olmuştur. İkinci Meşrutiyet ve Cumhuriyet sürecini yakından izlemiş, olayları ve insanları bir sanatçı duyarlılığı ile yansımıştır. Dilin özleşmesi, kendi benliğini bulması için çalışmalarda bulunmuştur. Falih Rıfkı, Yalın ve akıcı diliyle düzyazı alanında önemli yapıtlar yazmıştır.
Falih Rıfkı Atay Eserleri:
Ateş ve Güneş, Zeytindağı, Atatürk'ün Bana Anlattıkları, Çankaya, Atatürk Ne İdi (anı).
Denizaşırı, Bizim Akdeniz, Taymis Kıyıları, Hint, Yolcu Defteri, Eski Sanat, Pazar K... (Devam)
Yazar, bu eserini Burns'un, "İnsanlar ve fareler hiçbir zaman hayellerini gerçekleştiremezler." sözünden yola çıkarak kaleme almıştır. Yalnız insanların hayatını etkileyici bir biçimde anlatan Fareler ve İnsanlar, John Steinbeck'in en ünlü ve çok okunan romanlarından biridir, insan ilişkileri, dostluk duygularını ele alışı yönüyle oldukça güzel bir eserdir. Özellikle, ırk ayrımına da dikkat çekmesi bakımından oldukça önemlidir.
Fareler ve insanlar Özeti
George ve Lennie çiftliklerde işçilik yapan iki arkadaştır. George ufak tefek, canlı, yanık tenli, keskin bakışlı birisidir. Lennie ise iri bir yapıya sahiptir. George ve Lennie iki zıt kutup oldukları hâlde aralarında büyük bir dostluk vardır. Çalışmak için çiftlik ararlarken bu dostluk daha da pekişmiştir. Beraberce birçok şey yaşamışlardır. Birbirlerine çok bağlanmışlardır.
1898'de İstanbul'da doğmuştur. Faruk Nafiz, daha Tıp Fakültesi'nde okurken ilk şiirlerini neşretmiştir. İlk şiirleriyle edebiyat çevrelerinde ismi duyulmuştur. Kabataş Lisesi, A-merikan Kız Koleji gibi meşhur okullarda öğretmenlik yapmıştır. Akbaba ve Karikatür gibi ünlü mizah gazetelerinde yazmıştır. Faruk Nafiz Çamlıbel, aruzu, Türkçede en iyi kullanan şairlerimizdendir. Anadolu'yu yansıtan memleket şiirleriyle tanınmıştır.
Faruk Nafiz Çamlıbel aruzla yazdığı şiirlerle edebiyata girmiş, son şiirlerini de aruzla yazmıştır. Her iki ölçüyü de başarıyla kullandı. İlk şiirlerinde bireysel duyguları, aşkı işleyen sanatçı; Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu'ya geçti. Anadolu insanının yaşamını romantik bir üslupla yansıttı. İnsanın yaşamını romantik bir anlatımla dile getirdi. Halkın duygu, düşünce, söyleyişini, nazım biçimlerini kullandı. Böylece memleket edebiyatının öncülerinden bi... (Devam)
1. Şiire Birinci Dünya Savaşı'nda aruzla başladı. Daha sonra da hece ile şiirler yazmaya başladı; fakat hece ile şiirler yazarken aruzla şiirler yazmaya da devam etti.
2. Duygu ve düşünceyi bir arada yürüten, romantik ve realist konu ve hayatları işleyen şiirleriyle ün yapmıştır.
3. Şiirlerinde Anadolu'yu ve memleket sevgisini anlatır. Memleketçi şiirin en önemli ismidir.
4. En ünlü şiiri "Han Duvarları"nda İstanbul'dan Kayseri'ye yapılan üç günlük yolcuğu anlatmıştır.
5. Şiirlerindeki başlıca temalar aşk, hasret, tabiat, ölüm, kahramanlık ve ihtirastır.
6. Dili sade ve akıcıdır. Söz sanatlarına yer veren güçlü bir üslubu vardır.
ŞİİR: Elimle Seçtiklerim, Heyecan ve Sükun, Şarkın Sultanları, Bir Ömür Böyle Geçti, Gönülden Gönüle, Dinle Neyden, Çoban Çeşmesi, Han Duvarları, Suda Halkalar
OYUN: Canavar, Akın, Özyurt, Kahraman, Yayla Kartalı
Doğu-Batı meselesini ele alan Peyami Safa'nın en önemli romanlarından biri olan Fatih Harbiye, edebiyatımızın en değerli eserlerden birisidir. Fatih'in Doğu; Harbiye'nin Batı medeniyetini temsil ettiği romanda, iki medeniyet arasındaki ikilik etkileyici bir üslupla anlatılır. Batılılaşma tarihimiz açısından çok önemli bir eserdir.
Fatih Harbiye Kahramanları (kişileri):
Neriman: Doğu kültürü ile yetişmiş, İstanbul'un en muhafazakâr semtlerinden Fatih'te yaşayan bir genç kızdır. Darülelhan'da eğitim görmektedir. İstanbul'da moda hâlini alan modernleşmeye kendini kaptırır. Bu yüzden romanda, onun şahsında iki medeniyet arasındaki zıtlık ele alınır.
Şinasi: Doğu medeniyeti ile yetişmiş, muhafazakâr bir gençtir. Neriman'ın yıllardan beri komşusu ve nişanlısıdır. Neriman'ın Batılılaşmayı yanlış anlamasını eleştirir.
Faiz Bey: Neriman'ın babasıdır. Çok okuyan, dindar, kültürüne çok önem... (Devam)
Yazar, bu romanı çok genç yaşta yazmış, daha sonra olgunlaştığı zaman yeniden ele alarak son şeklini vermiştir. Goethe'nin kendi iç dünyasından ve yaşamından izler taşıyan roman, aslında manzum biçimde bir tiyatrodur. İnsanı simgeleyen Faust'la şeytanın savaşı anlatmaktadır.
Faust özeti
Roman, 'Tiyatroda ön oyun' başlıklı bölümle başlamaktadır. Bu bölümde, tiyatro müdürü, ozan ve palyaço arasında diyaloglarvardır. Tiyatro müdürü, sahnelenecek bir oyun üzerinde ozan ve palyaço ile konuşur. Her oyunda onlara yardım ettikleri için mutludur. Fakat aralarında görüş ayrılıkları vardır. Tiyatro müdürü, sahnelenecek oyunun seyirciyi merak ettirecek olaylardan oluşması gerektiğine inanmaktadır. Ona göre tiyatro, halkın ruhunu doyurmalıdır. Ozanın ise kusursuz bir yapıtın, uzun yılların ve emeğin sonucunda olunabileceğini düşünmektedir. Seyircinin beklentisi yeterli değildir ... (Devam)
1901'de Servet-i Fünun dergisinin kapatılmasıyla, Edebiyat-ı Cedide topluluğu dağılmış; edebiyat dünyasında II. Meşrutiyet'in ilanına (1908) kadar sürecek bir boşluk doğmuştur. II. Meşrutiyet'in ilanıyla meydana gelen özgürlük ortamı, Fecr-i Ati (Geleceğin Işığı) topluluğunun ortaya çıkışını kolaylaştırmış, Servet-i Fünun dergisinin kapatılmasıyla dağılan kimi sanatçılarla genç yazar ve şairler bu topluluğu oluşturmuşlardır.
Fecr-İ Ati Edebiyatının Temsilcileri:
Ahmet Haşim
Refik Halit (Karay)
Emin Bülent (Serdaroğlu)
Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)
Tahsin Nahit
Faik Ali (Ozansoy)
Celâl Sahir (Erozan)
Fuat Köprülü
Hamdullah Suphi (Tanrıöver)
Sahabettin Süleyman
Ali Canip (Yöntem)
Cemil Süleyman İzzet Melih
• Faik Ali Ozansoy'un önerisiyle "Fecr-i Ati" adını benimseyen topluluk, uzun ömürlü olamamış ve Milli edebiyat hareketinin doğusuyla dağılıp gitmiştir (1912... (Devam)
Servet-i Fünun sanatçıları gibi ağır bir dil kullandılar. Toplumsal konular yerine bireysel konuları işlediler. Aşk ve doğa konularını, duygulu ve romantik bir biçimde dile getirdiler. Gerçek olmayan, idealize edilmiş bir doğanın betimlemesini yaptılar. Sembolizm akımının etkisinde kalan topluluk, aruzu kullanmış, serbest müstezat, sone ve terzerima gibi nazım biçimleriyle yazmışlardır. Şiirde müzikselliğe önem vermişler, biçim ve içerik ikililiğini kaldırıp, şiirin anlam İle yapısını kaynaştırmaya çalışmışlardır. Topluluk, düzyazı alanında bir varlık gösterememiştir. En önemli sanatçısı Ahmet Haşim'dir. (Devam)
1901'de Servet'i Fünun dergisi kapatıldıktan sonra, topluluk dağıdı ve böylece edebiyat dünyasını 1908'de II.Meşrutiyetin ilanına kadar sürecek bir boşluk kapladı. Servet-i Fünun bıraktığı boşluğu doldurmak amacıyla bir grup hareketi yaratmak isteyen genç sanatçılar 1909'da bir araya gelirler ve adını Fecr-i Ati ( Geleceğin Şafağı ) kodukları bir topluluk oluştururlar. Bu yaşıtlar topluluğunun beğenileri, dünya görüşleri, yetenekleri, amaçlan gerçekte birbirlerinden farklıdır. 1909'da yayımladıkları bildiride, Servet-i Fünun şiirini eleştirdiler. Sanatı "şahsi ve muhterem (kişisel ve saygın ) bir uğraş" olarak gördüklerini belirttiler. Türk edebiyatını daha çok Batılılaşmayı amaçladılar. Büyük iddialarla, hedeflerle yola çıkan bu topluluk her alanda Servet-i Fünun'un basit bir kopyası olmaktan öte geçemedi. Türk edebiyatında da kalıcı bir etki bırakmaktan dağıldı. (Devam)
Fehim Bey, Bursa eşrafından birinin oğludur. Galatasaray'da okumuş, bir süre Babıâli'de aylıksız olarak çalışmış; babası İstanbul'a geldiğnde durumunu anlamasın diye büyük bir konak tutmuş, döşeyemediği bu konağın boş odalarında sabahları keman çalmış; günün birinde Londra elçiliği üçüncü katibi olmuştur. Bu iş kendisine o kadar önemli görünmüş olacak ki, Londra'nın en büyük terzisine gidip, bir sefaret katibine iyi giyimli olmak için ne lazımsa yapmasını söylemiş; bir süre sonra elçiliğe, kapılardan sığmayan bir ambar getirmişler. Fehim Bey, bu bir ambar dolusu elbiseyi bütün ömrü boyunca giymek zorunda kalmış. Gençliğinde kendisini damat alabilecek birçok paşa ve beylerden birinin kızıyla evlenip zengin bir eve iç güveysi girmektense, orta halli bir aileninkızı Saffet Hanım'la evlenmeyi yeğlemiştir. 1908 Meşrutiyeti'nden sonra memlekette bir özel teşebbüs modası başlayınca, Fehim Bey de dışişl... (Devam)
Mustafa Meraki alafrangalık meraklısıdır. Biri kız, biri erkek iki çocuğu vardır. Bunları çok şık giydirir, fakat öğrenimlerine o kadar önem vermez. Oğlu Felatun Bey büyüyünce kalemlerden birine memur olur, fakat işe gidecek yerde vaktinin çoğunu eğlence yerlerinde,
ahbapları ziyaretle filan geçirir. Babası ölünce payına on altı bin liralık bir miras düşer. Polini adli bir aktriste âşık olur. Sonunda âşık olduğu aktris uğrunda bütün servetini tükettiği gibi bin beş yüz lira da borca girer, tanıdıklarından birinin yardımıyla Akdeniz adalarından birinde bir mutasarrıflık elde ederek İstanbul'dan uzaklaşır. Rakım Efendi ise eski Tophane kavaslarından birinin oğludur. Daha bir yaşında iken babası ölmüştür. Annesiyle Arap dayısı Fadayi'nin çalışmaları sayesinde öğrenimini tamamlar; hariciye kalemlerinden birine memur olur, buraya önce parasız, sonra da ufak bir aylıkla gidip gelir. Fransızca öğrenir, bir ma... (Devam)
Sefere çıkmış Osmanlı ordusu yağmur altında kalmıştır. Ordu mola verir. Konak yerine geldikleri hâlde, padişahın çadırı yoktur. Otağcılar da ortada bulunmamaktadır, herkes, padişahın çadırının kaybolduğunu söylemektedir. Ordunun önde gelenlerinden yiğit Tosun Bey, bu duruma çok şaşırır. Hiddetinden inlemektedir. Koskoca padişaha layık olmayan bir durumdur çünkü. Mahmut Çelebi ve Perviz Efendiye: "İki konak arasında bir otağı yapamayan biri nasıl devleti idare eder?" der. Tosun Bey, normalde padişahını çok seven biridir. Hiddetinden bu şekilde konuşmuştur.
Sadrazam, bir süre sonra Tosun Bey'i çağırır, ona bir ferman verir. Niş beyine götürmesini söyler. Tosun Bey, fermanı yolda okur. Fermanda kendisinin idam edilmesi yazılmaktadır. Önce çok sinirlenir, kendisi gibi eşine ender rastlanan, vatanı için çalışan birinin nasıl olur da idam edileceğini anlayamaz. Sonra vatanına itaat eder ve fermanı hiç o... (Devam)
Türkçede, eylemlerin üzerlerine gelerek onların cümle içerisindeki anlamında değişikliği yapmayan, cümledeki görevlerine göre onları şekillendiren çekim eklerine fiil (eylem) çekim ekleri denir.
1. Kip Ekleri:
a. Haber Kipleri ( Zaman Ekleri ): geldi, geliyor, gelecek..
b. Dilek ' Şart Kipleri : Bilmeli, Düşünse, Gidelim, Beklesin
İş, oluş, hareket, durum bildiren köklerdir. Mastar ekiyle (-mek) okunabilirler.
- gel-, koş-, al-, git-, bak ..
Bir dilde bulunan isim ve fiil kökleri varlıklarını, kavramların, hareketlerin teker teker karşılığını verecek kadar çok değildir. Gerekli olan sözcükler bu köklere yapım ekleri getirilerek sağlanır. Bu yolla yapılmış sözcüklere "gövde" denir.
Dilimizde hem fiil, hem isim kökü olarak kullandığımız sözcüklerimiz vardır. Bunlara "ortak kök" denir. Bu sözcükler tek anlam taşımalarına rağmen diğer köklerin tersine hem isim hem fiil eklerini alabilirler. Bu kökleri sesteş sözcükle karıştırmamak gerekir. Sesteş sözcükler iki ayrı sözcüktür; ortak kök ise tek bir anlamı olan, kullanıldığı yere göre fiil ya da isim olan sözcüktür. (Devam)
Dilimizde fiillerin (eylemlerin) üzerine gelerek onlardan tekrar fiiller türeten eklere Fiilden Fiil Yapan Ekler adı verilir. En çok kullanılanlar şunlardır: